ΕΠΨΣ

Εκτυπώσιμη μορφήΑποστολή με email

Το προτεινόμενο Ελληνικό Πρότυπο Ψηφιακής Σχεδίασης αποτελεί μια πρωτοβουλία του Τεχνικού Επιμελητηρίου της Ελλάδας για την καθιέρωση μιας κοινής εθνικής βάσης στις πληροφορίες των τεχνικών έργων. Το άρθρο αυτό έχει εισαγωγικό χαρακτήρα και παρουσιάζει συνοπτικά την αναγκαιότητα του προτύπου, τη διάρθρωσή του, τα δύο πρώτα μέρη του, καθώς και το ιστορικό της πρωτοβουλίας. Στα επόμενα άρθρα, Τα Πεδία, Ειδικές Χρήσεις και Λεπτομέρειες, θα παρουσιαστεί αναλυτικότερα το δεύτερο μέρος του προτύπου. Πληροφορίες για το πρότυπο θα αρχίσουν να εμφανίζονται σταδιακά στον ιστότοπο www.cadstandard.gr. [Βλ. και Εξηγώντας το Ελληνικό Πρότυπο Ψηφιακής Σχεδίασης.]

Αναγκαιότητα

Οι πληροφορίες που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή και στη διαχείριση των τεχνικών έργων πάσχουν από ένα κενό τυποποίησης στην οργάνωση και στην ταξινόμησή τους. Κάθε χρόνο δαπανώνται σημαντικοί πόροι για τον έλεγχο και τη διόρθωση μη τυποποιημένων πληροφοριών, για την εκπόνηση και την εκμάθηση μη τυποποιημένων ιδιωτικών προτύπων, και για την επίλυση προβλημάτων που προκύπτουν κατά τη διακίνηση πληροφοριών λόγω της έλλειψης τυποποίησης.

Η κατάσταση αυτή, μεταξύ άλλων, διαβρώνει την παραγωγικότητα του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, καθιστά δυσκολότερες τις διεθνείς συνεργασίες, και παράγει ψηφιακά σχέδια δυσερμήνευτα σε βάθος χρόνου στερώντας την ευχρηστία τους από τις Τεχνικές Υπηρεσίες και εξασφαλίζοντας τη διαιώνιση της κατάστασης μέσα από επόμενες μελέτες συντήρησης/επέκτασης.

Διάρθρωση

Το Ελληνικό Πρότυπο Ψηφιακής Σχεδίασης (ΕΠΨΣ) ασχολείται με την οργάνωση και την ταξινόμηση των πληροφοριών τεχνικών έργων και αποσκοπεί στην καθιέρωση μιας κοινής εθνικής βάσης στον τομέα αυτόν. Το ΕΠΨΣ εκπονείται υπό την αιγίδα του Τεχνικού Επιμελητηρίου της Ελλάδας (ΤΕΕ) και την εποπτεία της Διεύθυνσης Επιστημονικής και Αναπτυξιακής Δραστηριότητας.

Κάτω από τον γενικό τίτλο Ελληνικό Πρότυπο Ψηφιακής Σχεδίασης υπάγονται τα ακόλουθα μέρη:

• Μέρος 1: Επισκόπηση και Γενικές Αρχές [1]
• Μέρος 2: Οργάνωση και Ονοματολογία Επιπέδων Ψηφιακής Σχεδίασης [2]

Το ΕΠΨΣ προβλέπεται να επεκταθεί με την εκπόνηση νέων μερών που θα καλύπτουν την οργάνωση άλλων ενοτήτων των πληροφοριών τεχνικών έργων όπως, ενδεικτικά:

• Μέρος 3: Οργάνωση και Ονοματολογία Αρχείων Ψηφιακής Σχεδίασης
• Μέρη 4–x: Τεχνική Σχεδίαση: ένα ή περισσότερα μέρη που θα ασχολούνται με θέματα τεχνικής σχεδίασης από τη σκοπιά της ψηφιακής σχεδίασης όπως μεγέθη χαρτιών, σύνθεση πινακίδας, πάχη γραμμής, γραμματοσειρές, σύμβολα, κλπ.

Μέρος 1

Το πρώτο μέρος του ΕΠΨΣ, ή ΕΠΨΣ-1, εξηγεί την αναγκαιότητα του προτύπου, απαριθμεί ενδεικτικά οφέλη από την εφαρμογή του, θέτει τις γενικές αρχές που διέπουν τη σύνταξή του (όπως ακολουθούν), και σκιαγραφεί τα επόμενα μέρη του.

Ως προς τις γενικές του αρχές, το ΕΠΨΣ προβλέπεται να εφαρμοστεί ως πρότυπο εθνικό, εθελοντικό και ανοιχτό. Λαμβάνει υπόψη υφιστάμενα κείμενα: νομοθετικές διατάξεις και τυποποιητικά κείμενα της Ελλάδας, διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα (ISO, CEN), και εθνικά τυποποιητικά κείμενα αλλοδαπής. Προνοεί, τέλος, για ολόκληρο τον κύκλο ζωής των δισδιάστατων σχεδίων των δομικών έργων.

Μέρος 2

Το δεύτερο μέρος του ΕΠΨΣ, ή ΕΠΨΣ-2, αποτελεί ερμηνεία και εφαρμογή του διεθνούς προτύπου ISO 13567 [3] και αντικείμενό του είναι να καθορίζει τις γενικές αρχές της δομής των επιπέδων ψηφιακής σχεδίασης (layer) και να καλύπτει την οργάνωση και τον προσδιορισμό τους σε κατασκευαστικά έργα.

Μαζί με τις γενικές αρχές του ΕΠΨΣ-1, το ΕΠΨΣ-2 υιοθετεί και εκείνες του ISO 13567. Έτσι διαχωρίζει τη σημασιολογία από τη σύνταξη, δηλαδή τη λογική οργάνωση της πληροφορίας από τον τρόπο με τον οποίο αυτή κωδικοποιείται σε συγκεκριμένα λογισμικά ψηφιακής σχεδίασης. Εφαρμόζει την ορθογωνικότητα, δηλαδή το ό,τι πολλοί τρόποι ταξινόμησης πληροφοριών είναι ανεξάρτητοι μεταξύ τους και μπορούν να εφαρμοστούν συνδυαστικά. Χρησιμοποιεί, τέλος, υφιστάμενα πρότυπα όπου κρίνει κατάλληλο. Οι αρχές αυτές εξηγούνται αναλυτικά στο ISO DIS 13567 [4].

Μέρος 2, Υποδιαίρεση και Μορφότυπο Ονόματος

Στο όνομα των επιπέδων σχεδίασης χρησιμοποιούνται οι ακόλουθες, ανεξάρτητες μεταξύ τους, έννοιες.

• Συντελεστής: Η ομάδα εκείνη από τους συμμετέχοντες σε ένα τεχνικό έργο που είναι υπεύθυνη για τις πληροφορίες του επιπέδου.
• Στοιχείο: Τα φυσικά μέρη μιας κατασκευής, συμπεριλαμβανομένου και του χώρου.
• Παρουσίαση: Πληροφορίες που σχετίζεται με τη γραφική εμφάνιση στην οθόνη και στο χαρτί, σε αντίθεση με τις πληροφορίες στοιχείων που σχετίζονται με τη φυσική δομή.
• Κατάσταση: Χρονικός χαρακτηρισμός των στοιχείων τεχνικού έργου ως υφιστάμενα, προσωρινά ή νέα.
• Περιγραφή: Σύντομη επανάληψη προηγούμενων εννοιών, λεκτική και όχι κωδική, χάριν ευκολίας.

Τα ονόματα των επιπέδων διαιρούνται σε πεδία που κάθε ένα παραλαμβάνει μία από τις παραπάνω έννοιες. Η σειρά των πεδίων είναι ίδια με αυτή των εννοιών. Τα τρία πρώτα πεδία είναι υποχρεωτικά και πρέπει να περιλαμβάνονται πάντοτε στα ονόματα επιπέδων, ενώ τα δύο τελευταία είναι προαιρετικά και μπορεί να χρησιμοποιούνται ανάλογα με τις απαιτήσεις κάθε έργου. Οι συντακτικοί κανόνες του μορφοτύπου εξηγούνται αναλυτικότερα στο τελευταίο άρθρο.

Μέρος 2, Παραδείγματα Ονομάτων

Ιστορικό ΕΠΨΣ

Τον Οκτώβριο του 2003 το ΤΕΕ διοργάνωσε διάλεξη με θέμα Διοίκηση Ψηφιακής Σχεδίασης κατά την οποία διατυπώθηκε η ανάγκη για ένα Εθνικό Πρότυπο Ψηφιακής Σχεδίασης [5], [6]. Τρία χρόνια μετά, τον Ιούλιο του 2006, το Ενημερωτικό Δελτίο ΤΕΕ δημοσίευσε άρθρο με τίτλο "Ελληνικό Πρότυπο Ψηφιακής Σχεδίασης" που ανέπτυσσε γιατί χρειάζεται το ΕΠΨΣ [7]. Ακολούθησε σύντομος ανοιχτός διάλογος στο ιστολόγιο decad [8]. Λίγους μήνες αργότερα υποβλήθηκε στο Τμήμα Επιστημονικού Έργου του ΤΕΕ Εισηγητική Έκθεση για τη σύνταξη ενός Ελληνικού Προτύπου Ψηφιακής Σχεδίασης η οποία εγκρίθηκε και, τον Νοέμβριο του 2008, ανατέθηκε στη Διεπιστημονική Ομάδα Εργασίας (ΔΟΕ) η σύνταξη του ΕΠΨΣ. Τον Δεκέμβριο του 2009 η ΔΟΕ παρέδωσε τα δύο πρώτα μέρη του ΕΠΨΣ. Τον Φεβρουάριο του 2010 το ΕΠΨΣ ανακοινώθηκε [9] και αναρτήθηκε [10] στον ιστότοπο του ΤΕΕ, ενώ παράλληλα έγινε δεκτό από τον ΕΛΟΤ ως υποψήφιο Ελληνικό Πρότυπο. Τον Ιούνιο του 2010 το ΕΠΨΣ παρουσιάστηκε στην 7η Διεθνή Συνδιάσκεψη Standardization, Protypes and Quality [11].

Τα Πεδία »

Αναφορές

1. Διεπιστημονική Ομάδα Εργασίας Ελληνικού Προτύπου Ψηφιακής Σχεδίασης, 2009, Ελληνικό Πρότυπο Ψηφιακής Σχεδίασης — Μέρος 1: Επισκόπηση και Γενικές Αρχές, Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, Αθήνα. Διαθέσιμο: http://library.tee.gr/digital/m2496/m2496_part1.pdf [2010-10-14].
2. Διεπιστημονική Ομάδα Εργασίας Ελληνικού Προτύπου Ψηφιακής Σχεδίασης, 2009, Ελληνικό Πρότυπο Ψηφιακής Σχεδίασης — Μέρος 2: Οργάνωση και Ονοματολογία Επιπέδων Ψηφιακής Σχεδίασης, Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, Αθήνα. Διαθέσιμο: http://library.tee.gr/digital/m2496/m2496_part2.pdf [2010-10-14].
3. International Organization for Standardization, 1998-1999, Technical product documentation — Organization and naming of layers for CAD — Parts 1-3, ISO 13567, International Organization for Standardization, Geneva.
4. Björk, B.-C., Löwnertz, K., Kiviniemi, A., 1997, "ISO DIS 13567 — The proposed international standard for structuring layers in computer aided building design", Journal of Information Technology in Construction, Vol. 2 (1997), σσ 32-55. Διαθέσιμο: http://www.itcon.org/1997/2/paper.htm [2010-10-14].
5. Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, 2003, "Διάλεξη — Διοίκηση Ψηφιακής Σχεδίασης", Ενημερωτικό Δελτίο ΤΕΕ, 27 Οκτωβρίου, 2268, σ 20. Διαθέσιμο: http://portal.tee.gr/portal/page/portal/press/ENHMEROTIKO_DELTIO/ED-year... [2010-10-14].
6. Ιατρουδάκης, Π., 2003, Διοίκηση Ψηφιακής Σχεδίασης. Διαθέσιμο: http://portal.tee.gr/portal/page/portal/SCIENTIFIC_WORK/EKDILOSEIS_P/EPI... [2010-10-14].
7. Ιατρουδάκης, Π., 2006, "Ελληνικό Πρότυπο Ψηφιακής Σχεδίασης", Ενημερωτικό Δελτίο ΤΕΕ, 17 Ιουλίου, 2400, σσ 70-71. Διαθέσιμο: http://portal.tee.gr/portal/page/portal/press/ENHMEROTIKO_DELTIO/ED-YEAR... [2010-10-14].
8. Ιατρουδάκης, Π. et al., 2006, "13 Απαντήσεις στο 'Ελληνικό Πρότυπο Ψηφιακής Σχεδίασης'", ιστολόγιο decad, 19 Ιουλίου – 11 Δεκεμβρίου. Διαθέσιμο: http://www.iatroudakis.gr/cad/el/blog/ncs [2010-10-14].
9. Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, 2010, "Ελληνικό Πρότυπο Ψηφιακής Σχεδίασης: Η Ομάδα Εργασίας του ΤΕΕ παρέδωσε το πρώτο σημαντικό τμήμα του προτύπου, που αφορά την οργάνωση και την ονοματολογία επιπέδων σχεδίασης", Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας. Διαθέσιμο: http://portal.tee.gr/portal/page/portal/SCIENTIFIC_WORK/scient_typopoiis... [2010-10-14].
10. Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, 2010, Ελληνικό πρότυπο ψηφιακής σχεδίασης (ΤΕΕ, 14 Δεκεμβρίου, 2009: Αθήνα). Διαθέσιμο: http://library.tee.gr/digital/m2496/m2496_contents.htm [2010-10-14].
11. Διεπιστημονική Ομάδα Εργασίας Ελληνικού Προτύπου Ψηφιακής Σχεδίασης, 2010, Standardization, Protypes and Quality. Διαθέσιμο http://www.cadstandard.gr/anakoinoseis/standardization-protypes-and-qual... [2010-10-14].